Theo Business Insider, một xu hướng đang lan rất nhanh trong giới công nghệ: dùng AI để “nhân bản” chuyên gia tư vấn chiến lược ngay trên trình duyệt. Chỉ cần vài bộ skill, vài prompt đúng, bạn có thể tạo ra hệ thống biết phân tích, đề xuất, thậm chí mô phỏng cách làm việc của những consultant firm như McKinsey. Bề ngoài, mọi thứ trông rất thuyết phục. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, bạn sẽ thấy khoảng cách rất lớn giữa “giống consultant” và “suy nghĩ như consultant”.
Giá trị của Consultant ở tính tương tác sâu
Các nhóm như McKinsey dành nhiều tuần làm việc trực tiếp tại một công ty để tìm hiểu cách thức hoạt động thực tế của công ty đó: những trường hợp ngoại lệ, kiến thức nội bộ, những định nghĩa khác nhau giữa các phòng ban. Chính bối cảnh đặc thù của công ty khách hàng làm cho lời khuyên của họ đáng giá hàng triệu đô la.
Vấn đề không nằm ở công nghệ AI thiếu khả năng. Thực tế, các model hiện nay đã đủ mạnh để viết, phân tích và tổng hợp ở mức rất tốt. Vấn đề nằm ở chỗ chúng đang được thiết kế để trả lời, không phải để đặt câu hỏi. Và trong tư duy chiến lược, câu hỏi mới là nơi giá trị thực sự được tạo ra.
(Bất kỳ gói sản phẩm nào của Baigon cũng kèm theo danh sách câu hỏi phản biện khoảng 40 câu, mà để có câu trả lời, bạn thực sự toát mồ hôi)
Một consultant giỏi bắt đầu bằng làm rõ vấn đề. Họ đào sâu những giả định tưởng như hiển nhiên, liên tục đặt lại cách định nghĩa, buộc tổ chức phải nhìn lại cách mình đang suy nghĩ. Phần lớn giá trị không nằm ở bản slide cuối cùng, mà nằm ở quá trình đối thoại giúp doanh nghiệp hiểu đúng chính mình.
Ở môi trường thực tế ngay tại Việt Nam, các team tư vấn phải làm việc trực tiếp với doanh nghiệp trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Không phải để thu thập thêm dữ liệu, mà để hấp thụ ngữ cảnh, thứ không thể copy từ bất kỳ dataset nào.
Điểm yếu của AI Consultant khi thiếu ngữ cảnh
Phần lớn model AI đang giải bài toán phân tích nhanh hơn, viết tốt hơn, trả lời trơn tru hơn. Khi thiếu ngữ cảnh, chúng buộc phải dựa vào hình mẫu để suy luận. Kết quả là bạn nhận được bản phân tích rất logic, rất mạch lạc, nhưng thực chất chỉ là những suy luận hợp lý trên nền tảng thiếu ngữ cảnh đặc thù. Không có câu hỏi đảo nội kiến, không có thách thức giả định, và cũng không có cơ chế nào đảm bảo những gì được viết ra thực sự phù hợp với cách doanh nghiệp đang vận hành.
Nhiều công cụ AI phân tích chiến lược thất bại do không hiểu được mối quan hệ chằng chéo giữa con người, dữ liệu và con số. Mỗi công ty đều có những định nghĩa riêng, ngoại lệ riêng, “luật ngầm” không bao giờ được ghi chép. Kiểu định nghĩa “qualified lead” của trung tâm tiếng Anh sẽ khác với trung tâm thẩm mỹ; người mua ngôi mộ ở công viên nghĩa trang hầu hết đều không phải người trực tiếp nằm dưới lòng đất. Nếu không có lớp ngữ cảnh đó, mọi phân tích đều có nguy cơ trở thành suy đoán.
Hướng khi khác biệt của Baigon.ai tại Việt Nam
Baigon chọn hướng đi khác. Thay vì cố gắng làm cho AI agent giống consultant bằng xương bằng thịt, Baigon tập trung vào việc tái tạo lại cách tư duy chiến lược thực sự được hình thành. Ở đó, AI không đứng một mình, nó nằm trong hệ thống nơi con người liên tục tương tác, đặt câu hỏi, chỉnh sửa và làm rõ thông qua 3 bước: điền form, AI Consultant & Human Consultant.
Tri thức không đến từ một lần phân tích, mà được tích lũy qua các cuộc hội thoại sâu sắc. Khi một giả định được điều chỉnh, một định nghĩa được thống nhất, một con số được làm rõ, tất cả những thông tin đó được AI học và ghi nhớ, trở thành tài sản chung của cộng đồng Baigon.
Baigon không coi AI là công cụ đơn lẻ để tạo ra bản phân tích, mà định vị AI là một phần của quá trình suy nghĩ. Điều này biến toàn bộ trải nghiệm từ việc sử dụng AI để làm nhanh hơn, thành “khai thác sức mạnh AI để nghĩ sâu hơn” trước khi ra quyết định.
Nếu nhìn lại, có thể thấy rõ một điều: bản trình chiếu hàng trăm slide chưa bao giờ là sản phẩm đắt giá của chuyên gia tư vấn chiến lược. Sản phẩm thực sự là nhận định, thứ được hình thành qua quá trình đặt câu hỏi, đối thoại, thấu hiểu ngữ cảnh.
Và đó cũng là thứ khó nhất để tái tạo bằng AI.
Trong kế hoạch phát triển của Baigon, hệ sinh thái Human Consultant đang được hình thành, trải rộng khắp các chuyên môn: Chiến lược, Nhân sự, Công nghệ, Tài chính, Marcom… cho nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau, thậm chí có cả chuyên gia tư vấn bán hàng trên Amazon Mỹ.
