Tôi làm tư vấn chiến lược hơn nửa thập kỷ. Khoảng hai năm trở lại đây, tôi bắt đầu sử dụng AI. Ban đầu là ChatGPT, sau đó Claude. Phải thừa nhận, chúng đã thay đổi cách tôi làm việc. Những framework được dựng nhanh hơn, phân tích thị trường được tổng hợp trong vài phút, và bản chiến lược sơ bộ có thể hoàn thành trong một buổi sáng thay vì một tuần.
Trong một số dự án không quá quan trọng, tôi thậm chí dùng AI để dựng gần như toàn bộ bản nháp đầu tiên. Và ở mức độ nào đó, nó khá hữu dụng.
Nhưng càng dùng nhiều, tôi càng nhận ra vấn đề: AI rất giỏi tạo ra câu trả lời hợp lý, nhưng chưa đủ trình tạo ra bản phân tích chiến lược đủ khả năng đi vào đời sống.
ChatGPT viết chiến lược, được gì & mất gì?
Với ChatGPT hay Claude, bạn có thể yêu cầu:
- Phân tích chi tiết về ngành
- Xây dựng chân dung khách hàng
- Đề xuất định vị thương hiệu
- Thiết kế mô hình kinh doanh
Chắc chắn, bạn sẽ nhận được câu trả lời trơn tru như một bài giảng đạo lý của các sư thầy. Thậm chí, đôi khi đọc qua thấy “rất đúng”. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: trong cái đúng, có nhiều cái sai.
Một bản chiến lược được dựng bằng AI thuần túy giống bài luận được viết tốt, nhưng thiếu một thứ quan trọng: logic xuyên suốt từ đầu đến cuối.
Ví dụ, phân tích thị trường cho thấy cạnh tranh đang khốc liệt, nhưng growth strategy lại đề xuất mở rộng nhanh. Brand strategy nhấn mạnh cao cấp, nhưng product strategy lại đi theo hướng đại trà. Mỗi phần đều “đúng” theo cách riêng, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng bắt đầu sai sai.
Với vai trò người làm tư vấn, tôi phải trực tiếp “vá lại” những sai sót do AI tạo ra. Và đó là phần tốn thời gian nhất, cũng là phần đòi hỏi kinh nghiệm nhất.
Baigon viết chiến lược một cách đầy bất ngờ
Lần đầu sử dụng Baigon, tôi nghĩ nó cũng như công cụ AI khác, không kỳ vọng gì nhiều. Nhưng chỉ sau một dự án, tôi nhận ra cách nó xử lý vấn đề rất chuyên gia, rất McKinsey.
Baigon bắt đầu bằng nội dung form khá chi tiết, nói theo ngôn ngữ tư vấn là briefing, đòi hỏi người điền form phải thực sự tỉnh táo. Bởi có câu: shit in, shit out.
Toàn bộ kết quả phân tích đầu ra (bao gồm 15 module, nhưng theo tôi, chỉ cần 9 module của gói Scale là đủ) chia thành ba tầng rõ ràng: từ hiểu bối cảnh, đến thiết kế chiến lược, rồi đến triển khai hành động. Mỗi tầng lại được chia thành các module cụ thể, và quan trọng nhất: thứ tự của chúng không thể đảo lộn.
Bạn không thể nhảy vào viết growth strategy nếu chưa làm rõ market landscape. Bạn không thể nói về định vị thương hiệu nếu chưa hiểu khách hàng. Và bạn không thể bàn về execution nếu chưa có business model.
Điều này nghe có vẻ hiển nhiên. Nhưng trong thực tế, rất ít doanh nghiệp – và thậm chí cả tư vấn – làm đúng theo trình tự này một cách nhất quán.
Khác biệt đầu tiên: độ chi tiết của dữ liệu
Điều khiến tôi bất ngờ khi dùng Baigon là mức độ chi tiết. Với ChatGPT hay Claude, bạn có thể dừng ở mức “đủ tốt” rất dễ dàng. Một vài đoạn phân tích, vài bullet point, bạn đã có một chiến lược trông có vẻ chiến lược. Baigon không cho phép điều đó.
Strategic Insight bao gồm 4 module, giúp bạn hiểu đúng bối cảnh trước khi ra quyết định.
- 01. Industry Outlook: Hiểu xu hướng ngành để chuẩn bị trước những thay đổi lớn.
- 02. Market Landscape: Thấy rõ thị trường, đối thủ và những cơ hội còn bỏ trống.
- 03. Customer Intelligence: Nhìn thấu chân dung khách hàng để nhắm đúng mục tiêu.
- 04. Burning Moment: Xác định thời điểm vàng để chiến lược sẵn sàng thực thi.
Bạn phải làm rõ từng giả định, từng logic, từng mối liên hệ. Và càng đi sâu, bạn càng nhận ra những gì trước đây mình nghĩ là “hiểu rồi”, thực ra mới chỉ là bề mặt.
Khác biệt thứ hai: tính mạch lạc trong trình bày
Một vấn đề lớn khi dùng AI để dựng chiến lược là tính mạch lạc. Các công cụ như ChatGPT hay Claude có thể viết rất hay từng phần nhỏ, nhưng khi ghép lại, bạn sẽ nhận ra những mảnh ghép chưa khớp hoàn toàn.
Baigon giải điều này bằng “chất keo 502”, một xương sống logic cho toàn bộ bài phân tích. Mỗi module không tồn tại độc lập, mà được kết nối với module trước và sau nó. Kết quả là, bạn có một chuỗi lập luận liên tục, nơi mỗi quyết định đều có nguyên nhân và hệ quả rõ ràng. Với tôi, đây là điểm Baigon vượt xa các công cụ AI thông thường.
Khác biệt thứ ba: khuyến nghị vượt trên tưởng tượng
Có một điều tôi không kỳ vọng, nhưng là thứ gây ấn tượng mạnh nhất: những khuyến nghị tăng trưởng Baigon đưa ra. Khi dùng ChatGPT hay Claude, các đề xuất thường nằm trong vùng “hợp lý” – tức những gì bạn có thể nghĩ ra nếu dành đủ thời gian. Chúng tốt, nhưng hiếm khi tạo ra cảm giác bất ngờ, oh yeah.
Baigon thì khác.
- 05. Vision & Positioning: Dự phóng tầm nhìn dài hạn, vị thế khác biệt trên thị trường.
- 06. Brand Strategy: Xây dựng ý nghĩa thương hiệu giúp khách hàng lựa chọn.
- 07. Product Strategy: Làm rõ danh mục sản phẩm, phân khúc, giá trị cốt lõi.
- 08. Business Model: Thiết kế chuỗi giá trị, cách kiếm tiền và duy trì lợi nhuận.
- 09. Growth Strategy: Chọn chính xác đòn bẩy để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
- 10. Platform Strategy: Định hình nền tảng công nghệ, hệ sinh thái cạnh tranh.
Tôi không biết bằng cách nào mà trong 3 module: product strategy, growth strategy và platform strategy, các đề xuất của Baigon có cái thực sự nằm ngoài tưởng tượng. Trong dự án của tôi (tư vấn đầu tư sân pickleball), tôi khá sốc khi đọc thấy khuyến nghị: kết hợp với phòng khám quốc tế để tư vấn thêm cho khách hàng các vấn đề chấn thương thể thao. Quá chí lý!
Một sự thật không dễ dàng gì thừa nhận
Với kinh nghiệm của người làm tư vấn, tôi phải thừa nhận những gì Baigon làm được, trong nhiều trường hợp, tốt hơn những gì một senior consultant có thể làm.
Vậy vai trò của consultant còn lại là gì?
Nếu trước đây tôi phải dành nhiều thời gian để tìm dữ liệu, dựng cấu trúc, viết nội dung, vá logic… thì từ khi dùng Baigon, tôi có thể tập trung vào những thứ tạo giá trị cao hơn, phục vụ cho nhiều khách hàng hơn. Baigon không thay những người làm consultant như tôi, mà ngược lại, nó góp phần nâng chuẩn cho toàn bộ ngành tư vấn kinh doanh tại Việt Nam.
Tôi vẫn sử dụng ChatGPT và Claude. Nhưng nếu câu hỏi là: “Liệu chỉ dùng chúng có đủ để xây dựng kế hoạch chiến lược hoàn chỉnh?” Câu trả lời của tôi, sau tất cả những gì đã trải qua, là: không.
Bởi chiến lược không thể có được qua vài câu prompt. Nó cần độ sâu, sự mạch lạc và tính kỷ luật. Đó là điều Baigon làm tốt. Tốt hơn rất nhiều.
(Ghi theo lời kể của anh Nguyễn Trần Duy Sơn)
